Codzienna praca w laboratorium często przebiega według znanej rutyny: włączanie urządzeń, przygotowywanie próbek, praca w dygestorium – i rzadko chwila zastanowienia nad złożoną techniką działającą w tle. Tymczasem dygestorium laboratoryjne jest jednym z najważniejszych systemów bezpieczeństwa w laboratorium. Wpływa na ochronę, efektywność energetyczną i zrównoważony rozwój, a mimo to wciąż bywa niedoceniane.
W tym artykule przedstawiamy pięć aspektów, z których nawet doświadczeni specjaliści nie zawsze zdają sobie sprawę.

1
Dygestoria zużywają dużo energii – a przemyślana konstrukcja może znacząco obniżyć koszty

Nawet 60% całkowitego zużycia energii w laboratorium może być związane z instalacjami wentylacyjnymi, w których dygestoria odgrywają kluczową rolę. Nieustannie odprowadzają one uzdatnione powietrze, przez co wentylacja jest kosztowna i generuje wysokie emisje CO₂. Obok bezpieczeństwa ograniczenie zużycia powietrza stało się więc jednym z głównych priorytetów w rozwoju nowoczesnych dygestoriów.

2
Większy przepływ powietrza nie oznacza automatycznie większego bezpieczeństwa

Powszechnie przyjmuje się, że im większy przepływ powietrza wywiewanego, tym bezpieczniejsze dygestorium. W rzeczywistości jest to prawdą tylko częściowo. Choć zwiększony przepływ może początkowo poprawić skuteczność zatrzymywania zanieczyszczeń, nowoczesne dygestoria osiągają bezpieczeństwo nie dzięki nadmiernym ilościom powietrza, lecz dzięki dopracowanej geometrii i starannie zaprojektowanemu prowadzeniu strumieni powietrza. Efektem jest maksymalne bezpieczeństwo przy minimalnym zużyciu zasobów.

3
Drobne błędy w obsłudze mogą mieć poważne konsekwencje

Dygestoria są częścią złożonych procesów laboratoryjnych. Ich skuteczność ochronna zależy nie tylko od konstrukcji, ale także od prawidłowego użytkowania. Otwarte okna przesuwne, nieprawidłowo ustawione urządzenia, a nawet przechodzące obok osoby mogą znacząco zakłócić przepływ powietrza i obniżyć skuteczność zatrzymywania zanieczyszczeń. Nowoczesne systemy, takie jak Köttermann AutoProtect, automatycznie zamykają okno przesuwne po zakończeniu pracy. Ogranicza to błędy użytkowników, zwiększa bezpieczeństwo i pozwala dodatkowo oszczędzać energię. Jeśli jakiś przedmiot wystaje poza obszar roboczy, Köttermann CloseGuard za pomocą kurtyny świetlnej automatycznie zatrzymuje ruch okna.

4
Ochrona to znacznie więcej niż tylko gazy

Dygestoria kojarzone są przede wszystkim z ochroną przed gazami i parami. W rzeczywistości ich funkcja ochronna jest znacznie szersza, zgodnie z definicją normy europejskiej EN 14175:

  • zapobieganie powstawaniu niebezpiecznych stężeń gazów, par lub pyłów w laboratorium
  • zapobieganie powstawaniu atmosfery wybuchowej wewnątrz dygestorium
  • ochrona przed zagrożeniami fizycznymi, takimi jak rozpryski substancji chemicznych lub wyrzucane odłamki¹

Dygestoria chronią nie tylko przed niewidocznymi zagrożeniami, takimi jak gazy i pyły, ale także przed nagłymi zagrożeniami fizycznymi. Zapewniają więc znacznie więcej niż „ochronę chemiczną” – stanowią kompleksowe bariery bezpieczeństwa w środowisku laboratoryjnym.

5
Rozwiązania high-tech poprawiają ergonomię i bezpieczeństwo

Nowoczesne dygestoria stały się inteligentnymi asystentami laboratoryjnymi. Elektroniczny sterownik Köttermann TouchTronic umożliwia precyzyjną obsługę wszystkich funkcji – nawet w rękawicach. Pozwala również wyświetlać substancje niebezpieczne używane w dygestorium oraz programować timery gniazd elektrycznych. Ponadto wyłączniki nadprądowe ze zintegrowaną funkcją pomiaru monitorują pobór mocy i pomagają wykryć potencjał oszczędności energii.

Podsumowanie

Nowoczesne dygestoria to znacznie więcej niż zwykłe systemy wyciągowe. Odgrywają kluczową rolę w zakresie bezpieczeństwa laboratorium, efektywności energetycznej, zrównoważonego rozwoju i ergonomii. Innowacyjne rozwiązania, takie jak seria Köttermann EXPLORIS, pokazują, jak inteligentnie połączyć ochronę, efektywność i komfort użytkowania. Kto chce stworzyć bezpieczne i zrównoważone środowisko laboratoryjne, nie może dziś pominąć nowoczesnej technologii dygestoriów.

¹ Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV): Sicheres Arbeiten in Laboratorien – Grundlagen und Handlungshilfen. Wydanie 1, 12/2008, s. 133

Jak działa regulacja zmiennego przepływu powietrza

Kluczowym elementem są tu systemy regulacji powietrza wywiewanego, które zmniejszają przepływ powietrza wywiewanego przy zamkniętym oknie przesuwnym, nie obniżając bezpieczeństwa dygestorium. Strumień objętości powietrza wywiewanego jest regulowany za pomocą przepustnicy z napędem silnikowym w zależności od otwarcia okna. W każdym stanie pracy dygestorium z pomieszczenia laboratoryjnego odprowadzane jest tylko tyle powietrza, ile jest potrzebne do bezpiecznej pracy. Przy zamkniętym oknie strumień objętości dygestorium można w ten sposób zmniejszyć o ok. 50 procent w porównaniu ze stanem otwartym.

Dla łatwej obsługi w codziennej pracy: w dygestoriach Köttermann otwarcie okna ustawia się bez wysiłku za pomocą elektronicznego sterownika TouchTronic, korzystając z suwaka na wyświetlaczu – precyzyjnie przez przesuwanie lub wybiórczo przez dotknięcie.

Wzornictwo produktu – znacznie więcej niż estetyka

Decydujące znaczenie ma jednak także aerodynamika dygestoriów. Przemyślana konstrukcja produktu obniża koszty eksploatacji, spełniając jednocześnie wymagania bezpieczeństwa. Przykładowo dygestorium Köttermann EcoPlus dzięki innowacyjnemu prowadzeniu powietrza wymaga nawet o 30% mniejszego strumienia objętości powietrza wywiewanego niż standardowe dygestoria – przy niezmiennie wysokim poziomie bezpieczeństwa. Przy ośmiogodzinnym dniu pracy pozwala to zaoszczędzić do 900 euro rocznych kosztów eksploatacji na jedno dygestorium, a jednocześnie aktywnie przyczynia się do zrównoważonego rozwoju. W pracy całodobowej można uniknąć kosztów rzędu nawet ok. 2700 euro rocznie. Jeśli chcą Państwo wyposażyć laboratorium w sposób zrównoważony, EcoPlus jest właściwym wyborem.


Targi analytica 2026 są już za nami, a my zabieramy ze sobą przesłanie, które przygotowaliśmy na to wydarzenie, oraz pozytywne opinie: laboratorium jako odizolowane stanowisko pracy to przeszłość. Na targach w Monachium pokazaliśmy laboratorium, które już dziś jest gotowe do użytku – połączone, przejrzyste i efektywne. Jako producent wyposażenia laboratoryjnego celowo zaprojektowaliśmy nasze stoisko jako żywy przykład. Nie tylko jako salon wystawowy pojedynczych produktów, lecz jako rzeczywisty scenariusz zastosowania, w którym infrastruktura, urządzenia i dane tworzą zintegrowaną całość.

Infrastruktura jako platforma – co to właściwie oznacza

Infrastruktura laboratoryjna to coś więcej niż meble. Dygestoria, blaty robocze i zasilanie w media stanowią fundament. Gdy elementy te współpracują z urządzeniami, systemami oprogramowania i techniką bezpieczeństwa, tworzą prawdziwą wartość dodaną. Właśnie takie było nasze podejście na targach analytica.

Trzech partnerów, jeden system

Na naszym stoisku gościliśmy trzech silnych partnerów, którzy wcielili tę koncepcję w życie:

  • Siemens pokazał, jak można cyfrowo wizualizować stan laboratorium – od danych energetycznych poszczególnych urządzeń i śledzenia próbek w systemie LIMS po sterowanie pomieszczeniem za pomocą Smart Room Operator. Siemens zapewnia również zintegrowane rozwiązanie w zakresie bezpieczeństwa: system gaśniczy Sinorix al-deco automatycznie wykrywa pożar w dygestorium i zwalcza go bezpośrednio u źródła – bez ręcznej interwencji i przy minimalnych szkodach. Efekt całego pakietu: mniejsza utrata informacji, szybsze procesy, przejrzysta dokumentacja i maksymalne bezpieczeństwo.
  • C. Gerhardt zintegrował automatyczny system destylacyjny VAPODEST 500 bezpośrednio z naszym dygestorium. Dzięki połączeniu z systemem Siemens próbki były cyfrowo rejestrowane, śledzone i analizowane. Przykład z rzeczywistej praktyki laboratoryjnej: mniej czynności manualnych, pełna identyfikowalność.
  • Liebherr Professional Appliances uzupełnił całość o podblatową chłodziarkę laboratoryjną, zintegrowaną bezpośrednio ze stołem laboratoryjnym Köttermann i monitorowaną za pomocą technologii Siemens, z precyzyjną kontrolą temperatury i automatycznymi alarmami. Chłodzenie, przechowywanie i monitorowanie – bez żadnych przerw.
Co to oznacza dla planowania laboratoriów

Każdy, kto dziś planuje lub modernizuje laboratorium, może skorzystać właśnie z takiego podejścia: gdy infrastruktura, urządzenia i systemy danych są od początku ze sobą skoordynowane, powstaje nie zbiór odizolowanych rozwiązań, lecz system, który rośnie, dokumentuje i chroni. Jako producent infrastruktury laboratoryjnej postrzegamy tworzenie tej platformy jako naszą misję. Znajdowanie i integrowanie odpowiednich partnerów. I oferowanie rozwiązań, które naprawdę sprawdzają się w codziennej pracy laboratorium.

Chcą Państwo dowiedzieć się więcej o połączonym laboratorium?

Jeśli chcą Państwo zobaczyć, jak taki kompleksowy system mógłby wyglądać w Państwa konkretnej sytuacji, zapraszamy do kontaktu. Pokażemy, co jest możliwe już dziś.

Tutaj mogą się Państwo z nami skontaktować


    Technologia dygestoriów w centrum uwagi na targach analytica

    Dygestoria są niezbędne do bezpiecznej pracy w laboratorium – a jednocześnie należą do największych odbiorców energii w laboratorium. Rosnące ceny energii i ambitne cele zrównoważonego rozwoju pogłębiają napięcie między maksymalną ochroną a odpowiedzialnym korzystaniem z zasobów. Potrzebne są rozwiązania, które nie osłabiają bezpieczeństwa pracy, lecz najlepiej je zwiększają, a przy tym czynią efektywność energetyczną mierzalną, a zużycie energii przejrzystym. Właśnie tu do gry wchodzą nowoczesne technologie dygestoriów.

    Dlaczego dygestoria wymagają nowej oceny

    Przez dziesięciolecia dygestoria eksploatowano według jasnej zasady: maksymalne bezpieczeństwo dzięki dużym i stałym strumieniom powietrza wywiewanego. Takie podejście coraz częściej osiąga swoje granice – to, co kiedyś było solidnym marginesem bezpieczeństwa, stało się w codziennej eksploatacji istotnym czynnikiem kosztowym i środowiskowym. W wielu laboratoriach instalacje wentylacyjne i powietrze wywiewane odpowiadają za ok. 40–60% całkowitego zużycia energii. Dlatego samo „bezpieczeństwo” nie jest już wystarczającym kryterium. Dziś dygestoria muszą spełniać dodatkowe wymagania: powinny być bezpieczne, energooszczędne i sterowalne w eksploatacji. Dzięki temu ich rola w całym systemie laboratoryjnym staje się wyraźniejsza. Nowa ocena nie jest technologiczną ciekawostką – to strategiczna konieczność. Kto nadal postrzega dygestoria w oderwaniu od całości, pozostawia niewykorzystany znaczny potencjał w zakresie kosztów eksploatacji i redukcji CO₂. Potrzebne są rozwiązania, które zapewniają bezpieczeństwo w pełni zgodne z normami, a jednocześnie aktywnie przyczyniają się do optymalizacji pracy laboratorium. Kluczowe pytanie nie brzmi już, czy można oszczędzać energię, lecz jak trwale połączyć bezpieczeństwo z efektywnością – bez komplikowania codziennej pracy w laboratorium.

    Efektywność w laboratorium wynika ze współdziałania – a nie z wyrzeczeń

    Nowoczesne koncepcje dygestoriów opierają się na podejściu holistycznym. Zamiast zapewniać wszędzie duże ilości powietrza, powietrze wywiewane jest regulowane w zależności od zapotrzebowania. Decydujące są trzy czynniki:

    • Aerodynamicznie zoptymalizowane konstrukcje dygestoriów, które zachowują skuteczność zatrzymywania zanieczyszczeń nawet przy zmniejszonym przepływie powietrza
    • Inteligentne systemy regulacji powietrza wywiewanego, które dynamicznie dostosowują strumień objętości do położenia okna przesuwnego
    • Cyfrowe rozwiązania do sterowania i monitorowania, które czynią zużycie energii przejrzystym i umożliwiają korekty oparte na danych.

    Oznacza to, że bezpieczeństwo osiąga się nie dzięki „większej ilości powietrza”, lecz dzięki precyzyjnej inżynierii i inteligentnemu sterowaniu.

    Optymalizacja przepływu powietrza w dygestorium laboratoryjnym EcoPlus
    Potencjał oszczędności dzięki dygestorium laboratoryjnemu EcoPlus

    W centrum uwagi na targach: technologia dygestoriów zapewniająca mierzalne oszczędności energii

    Na międzynarodowych targach analytica w Monachium (24–27 marca 2026) Köttermann i Siemens wspólnie pokażą, jak można postrzegać dygestoria jako element połączonego systemu. W centrum uwagi znajdują się praktyczne rozwiązania, które przynoszą mierzalne efekty w codziennej pracy laboratorium.

    1

    Bezpieczeństwo pozostaje bezwzględnym priorytetem Spełnienie wszystkich odpowiednich norm i wymagań ochronnych pozostaje fundamentem – uzupełnionym o inteligentne prowadzenie przepływu powietrza, które zapewnia bezpieczeństwo nawet przy mniejszym zapotrzebowaniu na powietrze.

    2

    Efektywność energetyczna staje się przewidywalna Systemy zmiennego przepływu powietrza, automatyczne funkcje okna przesuwnego i strategie sterowania zależne od zapotrzebowania wyraźnie zmniejszają zużycie energii – bez dodatkowego wysiłku ze strony personelu laboratorium.

    3

    Przejrzystość otwiera nowe możliwości działania Zintegrowane pomiary i monitorowanie sprawiają, że zużycie energii staje się widoczne. Umożliwia to podejmowanie świadomych decyzji w ramach zrównoważonych strategii laboratoryjnych – od optymalizacji eksploatacji po planowanie długoterminowe.

    Od pojedynczego komponentu do kompleksowej koncepcji

    Wartość nowoczesnej technologii dygestoriów nie powstaje w izolacji, lecz we współdziałaniu z instalacjami budynkowymi, systemami sterowania i koncepcją użytkowania. Właśnie tu wspólne podejście Köttermann i Siemens tworzy wartość dodaną: technologia dygestoriów jest projektowana jako integralny element laboratorium przyszłości.

    Zaproszenie do rozmowy

    Targi analytica to przestrzeń do fachowej wymiany doświadczeń – na temat rozwiązań technicznych, konkretnych potencjałów oszczędności oraz tego, jak planować i eksploatować laboratoria, aby jednocześnie spełniały wymagania w zakresie bezpieczeństwa, opłacalności i zrównoważonego rozwoju.

    Tutaj mogą Państwo odebrać bezpłatny bilet: